Vì sao cơ thể cần 3 nhóm sinh năng lượng?
Trong khẩu phần ăn hằng ngày, ba nhóm chất sinh năng lượng quan trọng nhất là protein, chất béo và carbohydrate. Đây là những thành phần giúp cơ thể có năng lượng để sống, vận động, học tập và làm việc. Tuy nhiên, mỗi nhóm chất lại có vai trò riêng và không thể thay thế hoàn toàn cho nhau.
Sai lầm thường gặp là cố gắng loại bỏ hoàn toàn chất béo hoặc cắt giảm quá mức tinh bột để “ăn cho khỏe”. Thực tế, cơ thể cần cả ba nhóm chất này với tỷ lệ hợp lý.
Protein – vật liệu cấu tạo cơ thể
Protein thường được biết đến với vai trò xây dựng cơ bắp, nhưng thực tế rộng hơn rất nhiều. Protein tham gia vào cấu trúc của tế bào, mô cơ, da, tóc, enzyme, hormone và nhiều thành phần của hệ miễn dịch.
- Thịt, cá, trứng.
- Sữa và sản phẩm từ sữa.
- Đậu nành, đậu phụ, các loại đậu và hạt.
Nếu khẩu phần thiếu protein trong thời gian dài, cơ thể có thể ảnh hưởng đến tăng trưởng, duy trì khối cơ và phục hồi mô. Tuy nhiên, ăn quá nhiều protein mà bỏ qua rau, tinh bột và chất béo tốt cũng không phải là cách khoa học.
Carbohydrate – nguồn năng lượng ưu tiên
Carbohydrate là nguồn năng lượng chính của cơ thể, đặc biệt với não bộ và hoạt động thể chất.
- Cơm, bánh mì, mì, bún, phở.
- Khoai, ngô.
- Yến mạch, ngũ cốc.
Không phải carbohydrate nào cũng giống nhau. Nên ưu tiên các nguồn tinh bột ít chế biến hơn như gạo, khoai, yến mạch, ngũ cốc nguyên hạt thay vì lạm dụng bánh kẹo, nước ngọt, đồ ăn quá nhiều đường.
Chất béo – không phải “kẻ xấu”
Chất béo giúp cơ thể hấp thu các vitamin tan trong dầu như vitamin A, D, E, K; tham gia cấu trúc màng tế bào và cung cấp năng lượng đậm đặc. Quan trọng là chọn đúng loại chất béo.
Nên ưu tiên
- Dầu thực vật.
- Cá béo.
- Hạt, quả bơ.
Cần hạn chế
- Chất béo chuyển hóa công nghiệp.
- Thực phẩm chiên rán nhiều lần.
- Đồ ăn quá nhiều chất béo bão hòa.
Làm sao để phân bổ hợp lý?
- Tinh bột vừa phải.
- Nguồn đạm chất lượng.
- Chất béo lành mạnh.
- Thêm rau xanh và trái cây.
Ví dụ: cơm + cá + rau luộc + canh + trái cây. Hoặc: bánh mì + trứng + sữa + trái cây cho bữa sáng.
Gợi ý sử dụng sản phẩm dinh dưỡng
Trong những giai đoạn cần bổ sung thêm dưỡng chất, sữa hoặc sản phẩm dinh dưỡng có thể đóng vai trò là bữa phụ. Một số sản phẩm Premilac có thể góp phần cung cấp protein, năng lượng và vi chất tùy công thức từng dòng. Tuy nhiên, sản phẩm dinh dưỡng nên được sử dụng như một phần của chế độ ăn đa dạng, không nên thay thế hoàn toàn bữa ăn chính.
